واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )
441
تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )
رساندن به فرمانروايان بومى و عاصيان عرب اكتفا مىنمودند . به منظور دفاع كشور از دستبردها و حملات ناگهانى حصارهائى در راشت و اطراف بخارا و شاش احداث شده بوده « 1 » . از اينجا چنين مستفاد مىگردد كه اعراب ، برغم پيروزى زياد بن صالح از تصرف نواحى واقع در شمال درهء چرچيك امتناع ورزيدند . بر روى هم اطلاعات ما دربارهء لشكركشيهائى كه عليه فرمانروايان نافرمان محلى و خانهاى ترك صورت گرفته بوده ، اندك است . در زمان منصور ( 137 تا 159 هجرى / 775 - 754 ميلادى ) ليث « مولاى امير المؤمنين » ( محتملا پسر نصر بن سيار رجوع شود به ماقبل ) به فرغانه اعزام شد . در آن زمان پادشاه فرغانه در كاشغر مىزيست . اعراب وى را مجبور كردند كه صلح و امان بخواهد و خراج هنگفتى بپردازد . پادشاه يكى از اعيان را به نام باتيجور ( بايجور ؟ ) به سفارت نزد اعراب فرستاد . اعراب از او خواستند كه اسلام بپذيرد . وى سخت امتناع ورزيد و تا زمان به تخت نشستن خليفه مهدى ( 159 هجرى / 775 ميلادى ) در زندان باقى ماند . و در مقابل اصرار شديد همواره پاسخ مىداد كه « من به پادشاهى كه به سفارتم فرستاده خيانت نمىكنم » « 2 » . در عهد فرمانروائى مهدى ( 159 تا 169 هجرى / 785 - 775 ميلادى ) و مقارن زمان شورش يوسف البرم ( به ماقبل ص 435 بنگريد ) احمد بن اسد به فرغانه لشكر كشيد . در اين مورد پايتخت پادشاه فرغانه كاسان ناميده شده « 3 » و بالنتيجه معلوم مىشود كه پادشاه مزبور كشور و دولت خويش را بازيافته بوده . چيزى از اين
--> ( 1 ) - رجوع شود به ماقبل ص 181 ، 265 - 263 ، 386 - 384 اصل . ( 2 ) - يعقوبى ، « تاريخ » ، II ، 466 - 465 . ( 3 ) - همانجا ، 478 ، رجوع شود نيز : ( EI ; I I ) « Farghana » ، Barthold